Monoteizm, panteizm ve panenteizm modern kavramsal ayrımlar olarak bize güçlü bir çerçeve sunar. Fakat bu çerçeve kimi düşünce geleneklerini açıklarken, kimilerini fazlasıyla düzleştirir. Yeni Platonculuk tam…
Browsing: Nous
Hermetik düşünce, evreni katmanlı bir bütün; insanı ise bu bütünün hem taşıyıcısı hem de yeniden ilahi olana yükselebilecek özeti olarak kavrar.
Plotinus’ta ruhun yükselişi, güzellikten arınmaya, düşünceden temaşaya uzanan bir iç dönüş yoludur.
Ekstasis ise bu yolun en uç noktasında, insanın kendi metafizik kaynağıyla kurduğu en yoğun ve en sessiz temas olarak belirir.
YENİ-PLATONCULUK Plotinus’un felsefesinin omurgası, üç temel ilke etrafında kurulur: Bir, Nous ve Ruh. Bu üçlü yapı, yalnızca soyut bir kozmoloji değildir; varlığın nasıl mümkün olduğunu, çokluğun…
Yeni Platonculuk Felsefe tarihinde bazı isimler yalnızca bir öğreti kurmaz; düşünmenin ufkunu değiştirir. Plotinus bu isimlerden biridir. Onu önemli kılan şey yalnızca Platoncu geleneği sürdürmüş olması…
Hermetizm, antik dünyanın içine kapalı ve kendi başına oluşmuş bir düşünce sistemi değildir. Tam tersine, Greko-Mısır dünyasının dinsel, felsefi ve ezoterik akımlarıyla sürekli temas halinde gelişmiş;…
Plotinus’un hayatını, Enneadlar’ın yapısını ve Yeni-Platonculuğun metafizik çekirdeğini geç antikçağ felsefesinin büyük dönüşümü içinde ele alıyoruz.
Platon ve Aristoteles’te Episteme, Descartes ve Leibniz’de Certitudo “Kesinlik” kelimesi aynı kalır; ama Platon–Aristoteles’te okuduğumuz kesinlik ile Descartes–Leibniz’de okuduğumuz kesinlik, aynı şeyi garanti etmez. Birincisi, çoğu…
Plotinos, kötülüğü bağımsız bir güç değil iyiliğin eksilmesi olarak yorumlar. Madde, ahlak ve ruhun düşüşü üzerinden bu teorinin mantığı.
Plotinos’ta “Bir”den taşan varlık, ruhun geri dönüş hedefiyle tamamlanır. Bu yazı, bu şemanın İslam felsefesinde sudûr teorisiyle nasıl yeniden kurulduğunu; Fârâbî ve İbn Sînâ’daki izlerini kısaca izler.