İbn Rüşd’ün düşüncesini anlamanın en sağlam yolu, onun din-felsefe ilişkisine dair meşhur metinlerinden değil, mantık anlayışından başlamaktır. Çünkü İbn Rüşd için mantık yalnızca düşünmeyi düzenleyen teknik…
Browsing: Mantık ve Diyalektik
Mantık ve Diyalektik Serisi, diyalektik düşüncenin tarihini, temel kavramlarını ve felsefi dönüşümlerini kapsamlı biçimde ele alan akademik içeriklerden oluşmaktadır. Bu seri, Kant’ın aklın sınırlarına yönelik eleştirel yaklaşımından başlayarak, Hegel’in diyalektik mantık sistemi üzerinden Marx’ın tarihsel materyalizmine, oradan da Frankfurt Okulu ve Adorno’nun negatif diyalektiğine kadar uzanan geniş bir düşünsel hattı izler.
Kavramları Yerine Koymak Felsefede tartışma, önce hangi kavramlardan söz ettiğimizi açıklığa kavuşturmayı gerektirir. Aristoteles’in mantık geleneği bu nedenle tanımı merkeze yerleştirir: Tanım (horismos), bir şeyin özünün…
Giriş: Bir Şeyi “Nedir?” ve “Nasıl?” diye Sormanın Disiplini Aristoteles’in dünyasında felsefe, tek bir büyük soruyla yürür: Bir şey nedir? Bu soru, ilk bakışta masumdur; fakat…
Anlam Sorununu Neden Yeniden Düşünmeliyiz? “Bir sözcüğün anlamı, dil içindeki kullanımıdır.” Bu kısa cümle, Wittgenstein’ın geç dönem felsefesinin belkemiğidir. Cümlenin çekim gücü, iki cephede birden etkili…
Dil–Düşünce–Gerçeklik Zincirinden Zihin–Beden İkiliğine: Mantığın Temel Kavşakları Özet Bu makale, Aristoteles’in Peri Hermeneias (De Interpretatione) ve De Anima metinlerinde kurduğu yazı–ses–ruh–nesne zincirini ayrıntılandırır; “psūkhē” (ruh) ve…
Hakkı Yenilmiş Bir Mantıkçı Antikçağ felsefesi ve bilimi üzerine düşünülürken Aristoteles genellikle mantığın kurucusu, Platon matematiksel hakikatin metafizik savunucusu, Stoacılar ise koşullu önermeler ve kıyaslar üzerinde…
Giriş: Mantık ile Matematik Arasındaki Kadim Çatışma Batı düşüncesi, ilk doğuşundan bu yana iki farklı çizgi arasında gidip gelmiştir: biri Aristoteles’in mantığa dayalı, sistematik ve kıyasçı…
Devlet, Phaidros, Sofist ve Philebos Diyaloglarında Diyalektiğin Ontolojik ve Yöntemsel İşleyişi I. Giriş: Diyalektik Nedir? Platon’da Neden Temel Bir Yere Sahiptir? Platon’un felsefesi yalnızca düşünmek üzerine…
Gottlob Frege modern mantığın ve çağdaş anlam kuramının başlıca kurucu isimlerinden biridir. Onu yalnızca güçlü bir sembolik sistemin mucidi olarak anlatmak eksik kalır; Frege’nin asıl etkisi,…
5. Bölüm / TOPLAM 5 BÖLÜMLÜK SERİ Giriş: Çelişkinin Modern Dönüşümü Çelişmezlik ilkesi tarih boyunca düşüncenin omurgası oldu. Fakat 20. yüzyılla birlikte bazı yeni düşünce sistemleri,…