Spinoza’da “Tanrı tektir”, zât–sıfat geleneğinden farklı olarak tek töz, sıfatların ifade düzlemi ve içkin nedenlik gramerinde kurulur.
Browsing: Etika
Yeterli Fikirlerden Etkin Duygulanıma, Etkin Duygulanımdan Kutluluğa Giriş: Özgürlük Spinoza’da Neden “Seçme Serbestliği” Değildir? Spinoza dosyasında beşinci bölüm, sistemin etik doruğudur. Birinci bölümde tek töz ve…
İyi–Kötü, Erdem, Akıl ve Ortak Yaşamın Nedensel Etiği Giriş: “Kulluk” Ne Demektir ve Neden Etik Tam Burada Sertleşir? Spinoza dosyasında dördüncü bölüm, etik programın en çıplak…
Ontoloji, Kozmoloji ve Etik Özgürleşme Üzerine Giriş: “Tanrı” Sözcüğünden Ontolojiye Açılan Kapı Spinoza’nın Etika’sı, başlığının çağrıştırdığı biçimde yalnızca “ahlak kuralları” sunan bir metin değildir. Metin, önce…
Conatus’tan Tutkulara, Tutkulardan Etik Etkinliğe Giriş: Neden Spinoza Etiği “Duygular” Üzerinden Kurar? Spinoza dosyasında üçüncü bölüm, çoğu okurun beklediği “ahlak kuralları”nın nihayet başlayacağı yer gibi görünür;…
“Bedenin Fikri Olarak Zihin”den Bilgi Türlerine Uzanan Ders Niteliğinde Bir Yeniden Yazım Giriş: Birinci Bölümün Ontolojisi İkinci Bölümde “Zihin”e Nasıl Dönüşür? Spinoza’nın Etika’sının birinci bölümünde (“Tanrı…
Giriş: İçkin Gücün Yüzeyi Baruch Spinoza’nın felsefesi, modern düşüncenin en radikal hamlelerinden birini, hatta çoğu kez gözden kaçırılan bir kopuşu temsil eder: varlığı, aşkın bir otoritenin…
Spinoza (1632–1677), modern felsefenin en tutarlı ve en radikal sistemlerinden birini kurdu: tek bir tözün —“Tanrı ya da Doğa”nın— zorunlu düzeninden hareketle etik, siyaset ve din…
Giriş: Düşüncenin Ontolojik Eşiği “Omnis determinatio est negatio.” Bu kısa fakat yoğun ifade, Batı felsefe tarihinde hem metafizik hem de mantık düzeyinde belirleyici bir rol oynamıştır.…
Spinoza’yı yalnızca “zorunluluk” ya da yalnızca “özgürlük” filozofu diye anmak, düşüncesinin kalbini ıskalamak olur. Onun sisteminin sinir merkezi arzudur; ama bu, modern psikolojideki gibi geçici bir…