Serdar Leblebici — İsimsiz

Sanatçının Tanıtımı

Serdar Leblebici’nin bu isimsiz çalışması, figüratif resim ile soyut yüzey arasında kurulan gerilim üzerinden okunabilir. Sanatçı, bedeni net konturlarla kapatmaz; onu boya katmanları, lekeler, silinmeler ve sembolik formlar içinde görünür kılar. Bu nedenle figür, yalnızca anatomik bir beden olarak değil, yüzeyde açılan bir iç alan gibi belirir. Kadın bedeni, nar, ağaçsı hareket ve gölge figür aynı kompozisyon içinde birbirine bağlanır.

Eserin Tanıtımı ve Kompozisyon

Eserde merkezde kırmızı ve bordo tonlarıyla yoğunlaştırılmış bir kadın bedeni yer alır. Göğüsler, karın hattı ve göbek çevresi seçilir; ancak figür açık bir portreye dönüşmez. Göbek bölgesindeki form, yalnız göbek deliği değil, narı andıran bir iç merkez gibi okunur. Sol yana açılan küçük çıkıntılar, narın taç kısmını çağrıştırır. Sağ tarafta sarı alan içinde koyu bir insan silueti ilerler. Sol bölümde yeşil ve sarı renkler yükselirken, arka plandaki dikey izler ağaç, gövde ve iç mekân arasında belirsiz bir alan kurar.

Panofsky Yöntemiyle Üç Düzeyli Analiz

Ön – İkonografik:

Resimde merkezde dikey konumlanmış bir kadın figürü görülür. Göğüsler, karın ve göbek çevresi belirgindir. Üst bölümde kolları, dalları ya da yukarı açılan bitkisel formları andıran çizgiler vardır. Sağ tarafta sarı zemin içinde koyu bir insan silueti bulunur. Sol ve arka planda yeşil, sarı, kırmızı ve koyu tonlarla kurulmuş dikey lekeler yer alır. Göbek bölgesindeki yuvarlak form, narı andıran bir merkez taşır.

İkonografik: Kadın bedeni burada klasik nü düzeniyle verilmez. Beden, kırmızı yoğunluk ve nar imgesiyle iç içe geçer. Göbek/nar formu, bedeni yalnız dış yüzeyiyle değil, içindeki çoğalma, yarılma ve saklılık fikriyle de düşündürür. Nar, geleneksel olarak doğurganlık, bereket, çoğalma ve içsel zenginlikle ilişkilendirilebilir; fakat bu resimde yalnız olumlu bir bereket işareti değildir. Kırmızı gövdeyle birleştiği için yara, açılma ve iç dünyanın dışarı taşması anlamını da alır.

İkonolojik: Eserin temel meselesi, kadın bedeninin kendi içinde bir sembol alanına dönüşmesidir. Göbek deliği ile nar merkezi üst üste biner. Böylece bedenin biyolojik merkezi, mitolojik ve sembolik bir merkeze açılır. Kadın figürü yalnız görülen bir beden değildir; içinde çoğalan, saklanan ve kırmızı bir yoğunlukla dışarı sızan bir varlık alanıdır. Sağdaki siluet, bu yoğunluğun dışında kalan tanık gibidir. Kadın bedeni merkezde yanar; erkek ya da insan silueti ise sarı bir uzaklık içinde belirsizleşir.

Temsil – Bakış – Boşluk

Temsil: Leblebici, kadın bedenini açık, pürüzsüz ve seyirlik bir yüzey olarak kurmaz. Göğüsler ve karın bedeni tanınır kılar; fakat figürün yüzsüzleşmesi ve üst bölümde ağaçsı biçimlere açılması, onu bireysel bir portreden uzaklaştırır. Beden, narla birleştiği noktada içsel bir mekâna dönüşür. Resim bu nedenle kadını yalnız dıştan görülen bir figür olarak değil, kendi içinde kapanan ve çoğalan bir varlık olarak temsil eder.

Bakış: Figür izleyiciye doğrudan bakmaz. Yüzün silinmesi, karşılıklı bakışı keser. Buna karşılık sağdaki koyu siluet, resme başka bir bakış ihtimali ekler. Bu siluet, merkezdeki kadın bedenine yaklaşmaz; onunla aynı düzleme tam olarak girmez. Arada sarı bir mesafe vardır. Böylece bakış, sahiplenen ya da açıklayan bir bakışa dönüşmez. Kadın bedeni, izleyiciye ve sağdaki figüre tam olarak açılmaz; kendi kırmızı merkezinde kalır.

Boşluk: Boşluk, bu eserde renk alanlarıyla kurulmuştur. Sağdaki sarı açıklık, merkezdeki kırmızı yoğunluğu daha belirgin hâle getirir. Soldaki yeşil-sarı yükselme ise bedeni doğaya ya da ağaçsı bir büyümeye bağlar. Ancak asıl boşluk, figürün yüzünde ve çevresinde değil, göbek/nar merkezinde açılır. Narın içi gibi düşünülen bu alan, bedenin içine doğru bakan bir boşluktur. Resim dış mekândan çok iç mekân duygusu üretir.

Stil-Tip-Sembol

Stil: Eser, çağdaş soyut figürasyon ve dışavurumcu figüratif resim diline yakındır. Boya yüzeyi geçirgendir; figür açık konturlarla kapatılmaz. Kırmızı, bordo, sarı ve yeşil tonlar birbirine sürtünür. Tuval dokusu görünür durumdadır. Bu dokusal açıklık, bedenin sabit bir biçim değil, resim yüzeyinde oluşan bir enerji alanı gibi algılanmasını sağlar.

Tip: Figür, klasik ayakta duran kadın nü tipinden ayrılır. Daha çok nar-beden ya da ağaçlaşan kadın figürü tipine yaklaşır. Gövdenin dikey yükselişi, kolların/dalların yukarı açılması ve arka plandaki bitkisel çağrışımlar bedeni doğayla birleştirir. Sağdaki siluet ise karşı-figür tipidir: merkezdeki bedene eşlik eder, fakat onun alanına tam olarak dahil olmaz.

Sembol: Nar, eserin en belirleyici sembolüdür. Göbek bölgesine yerleştiği için doğrudan bedenin iç merkeziyle birleşir. Bu nar, yalnız bereketi değil, açılmayı, kanı, yarayı, çoğalmayı ve saklı olanın görünür hâle gelmesini çağrıştırır. Kırmızı beden içsel ısıyı ve kırılganlığı taşır. Yukarı açılan dal benzeri formlar büyüme ve dönüşüm duygusu verir. Sağdaki koyu siluet, mesafe, tanıklık ve dışarıda kalma hâlini güçlendirir.

Sanat Akımının Açık Belirtilmesi

Bu eser, çağdaş soyut figürasyon ve dışavurumcu figüratif resim bağlamında değerlendirilebilir. Figür tamamen soyuta çözülmez; kadın bedeni seçilir. Fakat gerçekçi temsil amaçlanmaz. Beden, nar, leke, ağaçsı hareket ve gölge figür aracılığıyla sembolik bir yoğunluğa taşınır. Bu yönüyle çalışma, çağdaş resimde bedenin hem biyolojik hem mitik hem de psikolojik bir alan olarak düşünülmesine yakındır.

Sonuç

Serdar Leblebici’nin bu isimsiz eseri, kadın bedenini kırmızı bir yüzey olarak değil, içinde nar taşıyan sembolik bir merkez olarak kurar. Göğüsler ve karın bedeni görünür kılar; göbekteki nar formu ise bu bedeni içsel bir çoğalma ve açılma alanına dönüştürür. Sağdaki koyu siluet, bu yoğunluğun karşısında mesafeli bir tanık gibi kalır. Resmin gücü, kadın bedenini doğrudan açıklamamasında yatar. Beden görünürdür, fakat bütünüyle ele geçirilemez. Nar, bedenin içinde açılan kırmızı bir hafıza, yara ve çoğalma imgesi olarak eserin merkezini belirler.